UAE muốn AI được nhìn nhận từ lợi ích thực tế
UAE đang thúc đẩy một cách tiếp cận đối với trí tuệ nhân tạo (AI) tập trung nhiều hơn vào khả năng ứng dụng thực tế, thay vì chỉ xoay quanh câu chuyện quản lý và kiểm soát công nghệ. Phát biểu tại một phiên thảo luận về công nghệ và đổi mới trong khuôn khổ sự kiện ForsaTEK tại Dubai ngày 21/9/2026, Omar Sultan Al Olama, Bộ trưởng Nhà nước UAE phụ trách Trí tuệ nhân tạo, Kinh tế số và Ứng dụng làm việc từ xa, cho rằng việc quá tập trung vào quản lý AI có thể khiến xã hội không nhìn thấy đầy đủ những lợi ích mà công nghệ này có thể mang lại. Theo ông, UAE đang hướng tới việc tạo ra một hệ sinh thái cho phép doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận sớm với các công nghệ tiên tiến, đồng thời vẫn duy trì quyền kiểm soát đối với dữ liệu nhạy cảm. Quan điểm này cho thấy UAE không xem AI đơn thuần là một công nghệ cần kiểm soát, mà đang tiếp cận nó như một hạ tầng mới có khả năng thay đổi cách doanh nghiệp vận hành, cách chính phủ cung cấp dịch vụ và cách người dân tương tác với nền kinh tế.
Từ quản lý AI sang khai thác giá trị của AI
Một trong những điểm đáng chú ý trong phát biểu của Omar Sultan Al Olama là yêu cầu thay đổi cách xã hội thảo luận về AI. Thay vì chỉ đặt câu hỏi “AI cần được quản lý như thế nào?”, UAE muốn cuộc thảo luận chuyển sang câu hỏi “AI có thể làm được gì cho con người và doanh nghiệp?”. Đây là một khác biệt quan trọng. Quản lý công nghệ vẫn cần thiết để hạn chế rủi ro liên quan đến dữ liệu, quyền riêng tư, an toàn và trách nhiệm. Tuy nhiên, nếu mọi cuộc thảo luận chỉ tập trung vào rủi ro, doanh nghiệp có thể trở nên thận trọng quá mức và chậm triển khai các ứng dụng có giá trị thực tế. Trong môi trường kinh doanh quốc tế, tốc độ tiếp cận công nghệ có thể trở thành một yếu tố cạnh tranh. Một doanh nghiệp có thể sử dụng AI để phân tích dữ liệu khách hàng, tự động hóa quy trình, cải thiện dịch vụ và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn. Tương tự, một thành phố có thể sử dụng công nghệ để quản lý giao thông, năng lượng, hạ tầng, dịch vụ công và trải nghiệm của người dân. Đây cũng là lý do UAE đang cố gắng xây dựng một hệ sinh thái công nghệ thay vì chỉ dựa vào một công ty hoặc một quan hệ đối tác duy nhất. Theo phát biểu của Bộ trưởng Al Olama, UAE đang làm việc với nhiều đối tác công nghệ và dự kiến sẽ có thêm các công bố liên quan trong những tháng tới.
UAE muốn tạo lợi thế từ khả năng tiếp cận công nghệ
Trong cạnh tranh quốc tế, lợi thế của một quốc gia không chỉ nằm ở mức thuế, vị trí địa lý hay quy mô thị trường. Khả năng tiếp cận công nghệ mới cũng ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng. Một doanh nghiệp có thể lựa chọn địa điểm hoạt động dựa trên khả năng tiếp cận nhân lực, dữ liệu, hạ tầng điện toán, vốn và công nghệ. UAE đang cố gắng kết hợp những yếu tố này để tạo ra môi trường phù hợp cho các công ty công nghệ và những doanh nghiệp muốn ứng dụng AI. Chiến lược quốc gia về AI của UAE hướng đến việc đưa AI vào các lĩnh vực ưu tiên, phát triển hệ sinh thái, thu hút nhân tài, tăng năng lực nghiên cứu và xây dựng hạ tầng dữ liệu. Đây là cách tiếp cận dài hạn thay vì chỉ tập trung vào việc triển khai một số sản phẩm AI riêng lẻ.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với Dubai vì thành phố đang cạnh tranh để thu hút doanh nghiệp, chuyên gia và dòng vốn quốc tế. Khi một công ty có thể lựa chọn giữa nhiều trung tâm kinh doanh trên thế giới, khả năng tiếp cận công nghệ mới có thể trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đặt văn phòng, trung tâm nghiên cứu hoặc hoạt động kinh doanh tại Dubai. Trong dài hạn, hệ sinh thái công nghệ phát triển cũng có thể tạo ra nhu cầu mới đối với văn phòng, nhà ở, trung tâm dữ liệu, cơ sở giáo dục và các dịch vụ dành cho lực lượng lao động quốc tế. Đây là một trong những mối liên hệ đáng chú ý giữa quá trình chuyển đổi công nghệ và bất động sản Dubai.
Bảo mật dữ liệu trở thành điều kiện quan trọng
Một điểm quan trọng trong cách tiếp cận của UAE là thúc đẩy khả năng tiếp cận công nghệ nhưng không yêu cầu doanh nghiệp từ bỏ quyền kiểm soát dữ liệu nhạy cảm. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi AI ngày càng được sử dụng để phân tích lượng dữ liệu lớn. Doanh nghiệp có thể đưa dữ liệu khách hàng, dữ liệu vận hành, thông tin tài chính hoặc các tài liệu nội bộ vào những hệ thống AI để phân tích và tự động hóa. Nếu không có cơ chế kiểm soát phù hợp, việc sử dụng AI có thể tạo ra rủi ro về quyền riêng tư, bảo mật và quản trị dữ liệu. Vì vậy, khả năng tiếp cận AI cần đi cùng với khả năng kiểm soát dữ liệu. Quan điểm này cũng phù hợp với hướng tiếp cận rộng hơn của UAE, trong đó quản trị và quy định vẫn là một phần của chiến lược AI quốc gia, bên cạnh đổi mới, nhân lực, nghiên cứu và hạ tầng.
Đối với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là AI không nên được triển khai chỉ vì công nghệ đang trở thành xu hướng. Doanh nghiệp cần xác định dữ liệu nào có thể đưa vào hệ thống AI, dữ liệu nào phải được bảo vệ, ai có quyền truy cập và ai chịu trách nhiệm khi hệ thống đưa ra kết quả sai. Đây sẽ là một phần quan trọng của quản trị doanh nghiệp trong thời đại AI.
AI đang được đưa vào nhiều lĩnh vực của UAE
AI tại UAE không chỉ tập trung trong ngành công nghệ. Theo các chương trình và chiến lược hiện hành, AI đang được định hướng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như logistics, vận tải, du lịch, khách sạn, y tế, năng lượng và an ninh mạng. UAE cũng đang đầu tư vào đào tạo nhân lực nhằm tăng khả năng triển khai AI trong các lĩnh vực kinh tế quan trọng. Chương trình National Experts Programme – AI Track được triển khai trong năm 2026 nhằm phát triển năng lực AI của đội ngũ chuyên gia UAE và hỗ trợ ứng dụng công nghệ vào các ngành ưu tiên.
Trong tháng 8/2026, chương trình UAE Artificial Intelligence Program cũng mở đăng ký khóa thứ bảy, tập trung vào Generative AI và Agentic AI. Chương trình nằm trong định hướng nâng cao năng lực quốc gia và hỗ trợ mục tiêu mở rộng việc ứng dụng Agentic AI trong các lĩnh vực và hoạt động của chính phủ.
Những động thái này cho thấy UAE đang cố gắng chuyển từ việc “sử dụng AI” sang xây dựng năng lực để chủ động phát triển và triển khai AI. Đây là khác biệt quan trọng đối với một nền kinh tế muốn thu hút các doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hàng không là ví dụ rõ về giá trị thực tế của AI
Tại sự kiện ForsaTEK, ngành hàng không được đưa ra như một ví dụ về cách công nghệ có thể mở rộng năng lực phục vụ hành khách. Dubai là một trung tâm hàng không quốc tế lớn, trong đó hệ thống sân bay, hãng hàng không, hải quan, kiểm soát biên giới và giao thông mặt đất tạo thành một hệ sinh thái phức tạp. Khi lượng hành khách tăng, việc mở rộng năng lực không nhất thiết phải chỉ dựa vào việc xây thêm cơ sở vật chất hoặc tăng số lượng nhân sự. Công nghệ có thể giúp các tổ chức xử lý nhiều quy trình nhanh hơn, phân tích dữ liệu hiệu quả hơn và giảm thời gian chờ đợi của hành khách. Tuy nhiên, Omar Sultan Al Olama nhấn mạnh rằng đổi mới phải đi cùng trách nhiệm. Những doanh nghiệp lớn đã xây dựng thương hiệu trong nhiều năm không thể chấp nhận những rủi ro công nghệ không được tính toán. Theo ông, doanh nghiệp nên tiếp tục đổi mới nhưng cần lựa chọn những rủi ro có thể kiểm soát thay vì chấp nhận rủi ro một cách thiếu tính toán.
AI không đồng nghĩa với việc loại bỏ con người
Một quan điểm khác đáng chú ý là AI không nhất thiết phải thay thế hoàn toàn con người. Theo Omar Sultan Al Olama, AI có thể xử lý những công việc lặp lại và tăng hiệu quả vận hành, nhưng con người vẫn đóng vai trò quan trọng trong những tình huống đòi hỏi giao tiếp, cảm xúc, phán đoán và tương tác xã hội. Ngành giáo dục là một ví dụ. Sự phát triển của các mô hình ngôn ngữ lớn từng tạo ra kỳ vọng rằng AI có thể thay đổi hoàn toàn cách giáo dục được thực hiện. Tuy nhiên, quá trình ứng dụng thực tế cho thấy yếu tố con người vẫn giữ vai trò quan trọng, đặc biệt trong việc phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc. Trong ngành hàng không cũng vậy. AI có thể hỗ trợ check-in, xử lý dữ liệu, tối ưu vận hành hoặc phân tích nhu cầu, nhưng không phải mọi tương tác giữa hành khách và hệ thống dịch vụ đều nên được thay thế bằng máy móc. Cách tiếp cận này hướng tới mô hình công nghệ hỗ trợ con người thay vì công nghệ loại bỏ con người.
Tác động đến môi trường kinh doanh Dubai
Nếu AI được triển khai sâu rộng, tác động của nó có thể vượt ra ngoài lĩnh vực công nghệ. Một hệ sinh thái AI phát triển có thể kéo theo nhu cầu đối với văn phòng công nghệ, trung tâm nghiên cứu, không gian làm việc hiện đại, trung tâm dữ liệu và nhà ở cho chuyên gia. Dubai vốn đã có cộng đồng doanh nghiệp quốc tế lớn, vì vậy việc tiếp tục thu hút nhân lực công nghệ có thể tạo thêm nhu cầu cho nhiều loại hình bất động sản. Các doanh nghiệp công nghệ thường tìm kiếm vị trí có hạ tầng kỹ thuật tốt, kết nối giao thông thuận tiện và khả năng tiếp cận nhân lực. Trong khi đó, chuyên gia quốc tế thường quan tâm đến chất lượng nhà ở, trường học, dịch vụ y tế, tiện ích và thời gian di chuyển. Vì vậy, sự phát triển của AI có thể tạo ra những thay đổi gián tiếp trong nhu cầu sử dụng bất động sản. Đây không phải là mối quan hệ tự động giữa AI và giá nhà, nhưng là một yếu tố đáng theo dõi khi đánh giá sự phát triển kinh tế của Dubai. Đối với nhà đầu tư bất động sản Dubai, việc quan sát những khu vực thu hút doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao có thể giúp hiểu rõ hơn về sự thay đổi của nhu cầu nhà ở và văn phòng trong dài hạn.
AI có thể thay đổi cách đánh giá hiệu quả doanh nghiệp
Một điểm đáng chú ý khác từ cuộc thảo luận là doanh nghiệp không nên đánh giá công nghệ chỉ bằng những chỉ số truyền thống như doanh thu trên mỗi nhân viên. Khi AI được triển khai, giá trị có thể xuất hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau như trải nghiệm khách hàng, tốc độ xử lý, khả năng phục vụ nhiều người hơn, độ chính xác của quy trình và chất lượng ra quyết định. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những ngành dịch vụ có lượng khách hàng lớn. Một sân bay có thể sử dụng AI để xử lý hàng triệu lượt hành khách hiệu quả hơn mà không nhất thiết phải tăng cơ sở vật chất theo cùng tỷ lệ. Một ngân hàng có thể tự động hóa các quy trình đơn giản để nhân viên tập trung vào những trường hợp phức tạp. Một công ty bất động sản có thể sử dụng dữ liệu để hiểu hành vi khách hàng và tối ưu hóa hoạt động bán hàng. Vì vậy, giá trị của AI cần được đánh giá dựa trên kết quả cuối cùng mà công nghệ tạo ra cho con người và doanh nghiệp.
AI tạo thêm nhu cầu đối với nhân lực chất lượng cao
Một trong những mục tiêu của UAE là thu hút những người có khả năng làm việc với công nghệ tiên tiến. Khi AI phát triển, nhu cầu không chỉ giới hạn ở kỹ sư AI mà còn mở rộng sang các lĩnh vực như dữ liệu, an ninh mạng, quản trị công nghệ, sản phẩm số, tài chính và quản lý. UAE đang triển khai các chương trình đào tạo và phát triển nhân lực nhằm tăng khả năng đáp ứng nhu cầu này. National Experts Programme – AI Track, chẳng hạn, tập trung vào việc phát triển chuyên gia UAE trong các lĩnh vực liên quan đến AI, dữ liệu, an ninh mạng và các ứng dụng mới.
Khi lực lượng lao động chất lượng cao tăng lên, nhu cầu về môi trường sống và làm việc phù hợp cũng có thể tăng theo. Đây là lý do AI có thể trở thành một yếu tố gián tiếp ảnh hưởng đến các khu vực phát triển văn phòng, căn hộ cao cấp và các cộng đồng quốc tế tại Dubai. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân biệt giữa tác động kinh tế dài hạn và biến động giá tài sản ngắn hạn. AI có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng không có nghĩa mọi dự án nhà ở đều hưởng lợi giống nhau.
Dubai đang hướng tới mô hình chính phủ sử dụng AI quy mô lớn
UAE cũng đang thử nghiệm việc đưa Agentic AI vào hoạt động chính phủ. Theo Emirates News Agency, UAE đặt mục tiêu triển khai Agentic AI trong 50% lĩnh vực, dịch vụ và hoạt động của chính phủ trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay. Agentic AI khác với những công cụ AI chỉ trả lời câu hỏi ở chỗ hệ thống có thể thực hiện chuỗi nhiệm vụ dựa trên mục tiêu được giao, tùy thuộc vào thiết kế và quyền truy cập.
Việc ứng dụng AI trong chính phủ có thể tạo ra thay đổi đáng kể trong cách người dân tiếp cận dịch vụ công. Các quy trình hành chính có thể được tự động hóa nhiều hơn, dữ liệu giữa các cơ quan có thể được kết nối tốt hơn và thời gian xử lý một số dịch vụ có thể được rút ngắn. Tuy nhiên, khi hệ thống AI được trao quyền thực hiện nhiều nhiệm vụ hơn, vấn đề kiểm soát, bảo mật và trách nhiệm cũng trở nên quan trọng hơn. Đây chính là lý do UAE đồng thời nhấn mạnh cả đổi mới lẫn quản trị AI.
Cân bằng giữa đổi mới và quản lý mới là bài toán quan trọng
Phát biểu của Omar Sultan Al Olama không có nghĩa UAE phủ nhận vai trò của quản lý AI. Ngược lại, chiến lược AI quốc gia của UAE vẫn bao gồm các mục tiêu về quản trị và quy định hiệu quả. Điểm đáng chú ý là UAE muốn tránh tình trạng quy định trở thành yếu tố khiến doanh nghiệp không thể thử nghiệm và triển khai công nghệ mới.
Đây là một bài toán mà nhiều quốc gia đang phải đối mặt. Nếu quản lý quá lỏng, AI có thể tạo ra rủi ro về dữ liệu, an ninh và quyền lợi người dùng. Nếu quy định quá phức tạp hoặc thiếu rõ ràng, doanh nghiệp có thể giảm đầu tư vì không chắc chắn về cách triển khai công nghệ. Một môi trường hiệu quả cần tạo ra những nguyên tắc đủ rõ để doanh nghiệp hiểu giới hạn nhưng vẫn có không gian để thử nghiệm. Với UAE, cách tiếp cận này còn gắn với mục tiêu trở thành điểm đến quốc tế cho doanh nghiệp và nhân tài công nghệ.
Điều này có ý nghĩa gì đối với nhà đầu tư Việt Nam?
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, câu chuyện AI tại UAE không chỉ liên quan đến ngành công nghệ. Nó có thể là một phần trong bức tranh rộng hơn về sự thay đổi của nền kinh tế Dubai. Khi thành phố tiếp tục thu hút doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia quốc tế và các hoạt động kinh doanh có giá trị gia tăng cao, nhu cầu đối với văn phòng, nhà ở, dịch vụ và hạ tầng có thể thay đổi theo. Nhà đầu tư vì vậy nên theo dõi không chỉ giá bán mà còn cả những yếu tố kinh tế đang tạo ra nhu cầu sử dụng bất động sản. Các khu vực gần trung tâm kinh doanh, giao thông công cộng, trường học quốc tế và hệ thống tiện ích thường có khả năng tiếp cận nhiều nhóm khách thuê hơn. Tuy nhiên, lựa chọn tài sản vẫn cần dựa trên giá mua, chi phí sở hữu, nhu cầu thuê thực tế và khả năng thanh khoản. Công nghệ chỉ là một trong nhiều yếu tố cần được xem xét. Đối với bất động sản Dubai, một nền kinh tế ngày càng dựa nhiều hơn vào công nghệ có thể tạo ra những thay đổi dài hạn trong cơ cấu nhu cầu, nhưng nhà đầu tư vẫn cần đánh giá từng tài sản trên cơ sở dữ liệu cụ thể.
Dubai muốn thu hút cả công nghệ lẫn con người
Điểm cốt lõi trong chiến lược AI của UAE không chỉ là đưa công nghệ vào hệ thống hiện tại mà còn tạo ra môi trường đủ hấp dẫn để con người và doanh nghiệp lựa chọn UAE làm nơi làm việc và phát triển. Omar Sultan Al Olama cho rằng lợi thế của UAE cần bao gồm cả chất lượng cuộc sống và khả năng tiếp cận sớm với công nghệ tiên tiến, trong khi các tổ chức vẫn kiểm soát dữ liệu nhạy cảm.
Điều này tạo ra một mô hình cạnh tranh rộng hơn. Một thành phố không chỉ cạnh tranh bằng giá thuê văn phòng hay chi phí kinh doanh mà còn bằng khả năng cung cấp hạ tầng, chất lượng sống, công nghệ, nhân lực và kết nối quốc tế. Dubai đang cố gắng xây dựng tất cả những yếu tố này thành một hệ sinh thái thống nhất. Nếu chiến lược được triển khai hiệu quả, lợi ích có thể lan tỏa sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Kết luận
Phát biểu của Bộ trưởng Omar Sultan Al Olama cho thấy UAE đang muốn thay đổi cách tiếp cận đối với AI: quản lý vẫn cần thiết nhưng không nên trở thành yếu tố che khuất những lợi ích thực tế của công nghệ. UAE đang đồng thời đầu tư vào AI, nhân lực, dữ liệu, hạ tầng và các mô hình ứng dụng mới, trong đó Agentic AI được xem là một hướng phát triển quan trọng của quá trình chuyển đổi chính phủ.
Đối với Dubai, AI có thể tác động đến nhiều hơn ngành công nghệ. Nó có thể thay đổi cách sân bay phục vụ hành khách, cách doanh nghiệp vận hành, cách chính phủ cung cấp dịch vụ và cách các tổ chức quản lý dữ liệu. Về dài hạn, những thay đổi này có thể tạo thêm nhu cầu đối với văn phòng, nhà ở và hạ tầng dành cho lực lượng lao động quốc tế. Tuy nhiên, không nên xem AI như một yếu tố duy nhất quyết định giá trị tài sản. Nhà đầu tư vẫn cần phân tích vị trí, pháp lý, chất lượng dự án, nguồn cung, nhu cầu thuê và khả năng tạo dòng tiền trước khi quyết định. Trong bối cảnh Dubai tiếp tục xây dựng một hệ sinh thái công nghệ quốc tế, sự phát triển của AI là một yếu tố đáng theo dõi khi đánh giá triển vọng kinh tế và bất động sản Dubai trong những năm tới.
